Het menselijk lichaam kan 3 weken zonder voedsel, 3 dagen zonder water, maar slechts 3 minuten zonder lucht – met uitzonderingen van mensen die aan bijzondere sporten als “free diving” doen.

Zonder lucht sterven de hersenen af vanwege het zuurstofgebrek, normale lichaamsfuncties houden op te bestaan en eigenlijk zullen we het niet lang uithouden. Dat alleen al maakt ademen hoog op de prioriteitenlijst voor het menselijk leven. Veel mensen maken zich niet zo druk over het kunnen ademen, hun ademhaling zelf of de wijze waarop ze ademen. Kortom, ademen nemen we vaak als vanzelfsprekend en besteden er vaak te weinig aandacht aan.

Ademen is iets wat het lichaam automatisch doet. Maar wist je dat de manier waarop we ademen verandert afhankelijk van onze gemoedstoestand en hoe we ons voelen? Is het je opgevallen hoe je ademhalingspatroon verandert met je emoties of in bepaalde situaties? Als we gestrest of angstig zijn, hebben we de neiging om snel en oppervlakkig adem te halen, terwijl we als we ontspannen en op ons gemak zijn, veel rustig en regelmatiger ademen.

Als we onze adem inhouden of de snelheid waarmee we in- en uitademen veranderen, kunnen we daadwerkelijk veranderen hoe we ons voelen. De manier waarop we ademen kan actief worden gecontroleerd door simpelweg te focussen op de ademhaling en hoe we ademen. Als we bijvoorbeeld zachtjes ademen, sturen we een signaal naar het lichaam dat zegt dat ik ontspannen ben en dat alles veilig en wel is. Als reactie hierop maakt het lichaam minder stresshormonen aan en verhoogt het de feel-good hormonen (endorfine).

De gezondheidsvoordelen van een goede ademhaling

Het eerste en belangrijkste voordeel van ademen is dat adem leven is – zonder dat zouden we niet leven. We kunnen niet leven zonder de adem, want die brengt ons de noodzakelijke zuurstof waarmee we het leven hebben. Maar wist je dat de manier waarop we ademen een enorm effect op het lichaam kan hebben, meer dan alleen het geven van zuurstof?

Dat klopt – hoe we ademen en de manier waarop we ademen, beïnvloedt ons lichaam en hoe we ons voelen, en het verandert zelfs onze hartslag, bloeddruk, stressniveaus en onze gezondheid.

Interessant is dat dit is bevestigd in onderzoeken die hebben aangetoond dat de manier waarop we ademen invloed heeft op ons zenuwstelsel, de hormoonproductie, de vecht-vluchtreactie, het stressniveau, de hartslag en snelheid, de bloeddruk en de spijsvertering.

Voorkom gezondheidsproblemen door goed te ademen

Als we moeite hebben om goed te ademen, kunnen we aandoeningen ontwikkelen zoals kortademigheid, mondademhaling of slaapstoornissen zoals slaapapneu, waarbij we in onze slaap stikken om adem te halen. Stress veroorzaakt door angst kan het ons ook moeilijk maken om goed te ademen.

Ademen door de neus filtert de lucht en reinigt het, zodat het klaar is voor gebruik zodra het onze longen binnenkomt. Wanneer we door de mond ademen, kan de ongefilterde lucht ons lichaam schaden, wat leidt tot ontstekingen die ons risico op chronische gezondheidsproblemen zoals hartaandoeningen vergroten.

Als we tijdens de slaap naar adem snakken, belemmert dit ons ook om diep te slapen en zal dit leiden tot vermoeidheid, sloomheid en uitputting waarmee het opnieuw ons risico op een slechte gezondheid verhoogt.

Aangezien ademen zo cruciaal is voor het leven en de wijze waarop we ademen zo’n impact heeft op onze gezondheid en welzijn, zou het niet verstandig zijn om meer bewust om te gaan met ademhaling? We hebben zelf invloed op de manier van ademhalen en hoe deze ons ondersteunt om gezonder te zijn en meer controle over onszelf te hebben.

Het proces van ademen

Voordat je de juiste ademhalingstechnieken kunt begrijpen, is het belangrijk wat beter te weten hoe jouw lichaam ademt.

Wanneer je inademt, trekt de spier aan de onderkant van jouw ribbenkast, je middenrif genoemd, samen en beweegt naar beneden. Hierdoor hebben de longen voldoende ruimte om uit te zetten. De spieren tussen je ribben, de intercostale spieren genoemd, trekken samen om je ribbenkast omhoog en naar buiten te trekken. Terwijl je longen uitzetten, wordt lucht door je neus en mond naar binnen gezogen en via je luchtpijp naar je longen gezogen. Nadat de lucht door je bronchiën is gegaan, bereikt deze uiteindelijk de luchtzakjes waar zuurstof in de bloedbaan terechtkomt. Tegelijkertijd reist koolstofdioxide vanuit de bloedbaan de luchtzakken in en wordt uit het lichaam verdreven terwijl je uitademt.

Gemiddeld herhaalt dit proces zich tussen de 17.000 en 30.000 per dag, elke dag, zolang een persoon leeft. Toch leren maar weinig mensen ademhalen op een manier die het lichaam in staat stelt te functioneren zoals het zou moeten.

Zorg voor een goede ademhaling en haal meer uit het leven! (afb.)
Zorg voor een goede ademhaling en haal meer uit het leven! (afb.)

Een betere manier voor je ademhaling

Omdat er zoveel systemen in je lichaam actief zijn met elke ademhaling, is het belangrijk om al deze coördinerende processen te laten werken zoals ze zouden moeten.

  • Dit begint in de eerste plaats met een goede houding. Door rechtop te zitten, kunnen de longen bij elke ademhaling snel en efficiënt uitzetten. Daarbij helpt rechtop zitten lucht om in de longen te reizen en kooldioxide om ongehinderd uit de longen te komen. Als je aan je bureau zit en je vermoeid raakt of anderszins ongeïnspireerd voelt, neem dan even de tijd om je lichaam te herpositioneren met een rechte rug om een onmiddellijke verbetering op te merken in hoe goed zuurstof je bloedbaan en daarmee je hersenen bereikt.
  • Terwijl veel mensen zich concentreren op het volledig inademen om hun ademhaling te verbeteren, ademen de meeste mensen slechts 70 procent van de koolstofdioxide in hun longen uit. Probeer in plaats daarvan alle lucht uit je longen te duwen alsof je bellen blaast. Je lichaam zal je niet alleen belonen met onmiddellijke energie, je zult ook merken hoeveel efficiënter je vervolgens bent in het vullen van je longen.

De verbinding tussen adem en gezondheid

Elk systeem in het lichaam is afhankelijk van zuurstof. Van cognitie tot spijsvertering, effectieve ademhaling kan je niet alleen een groter gevoel van mentale helderheid geven, het kan je ook helpen beter te slapen, met meer uithoudingsvermogen te sporten, voedsel efficiënter te verteren, de immuunrespons van je lichaam te verbeteren en stress te verminderen.

Van veel mensen die yoga beoefenen, vooral degenen die zich concentreren op de beoefening van Pranayama, of adembeheersing, is aangetoond dat ze het sympathische zenuwstelsel reguleren, ofwel het deel van het lichaam dat de ademhaling, hartslag en bloeddruk regelt.

Ben jij geïnteresseerd in het verbeteren van je ademhaling?
Neem vrijblijvend contact op en ervaar het verschil van een goede ademhaling in je dagelijks leven!